Naar de knoppen

Soort:Recensie
Onderwerp:Van Kooten & De Bie 4
Auteur:Ruud Verdonck
Medium:Trouw
Datum:20-01-1982
Pagina:4
Bron:Delpher link

Pisa
 
Er was eens een mevrouw die bierbrouwster wilde worden. Ze schafte zich alle benodigdheden aan, oefende danig en hing uiteindelijk een bord voor haar raam: Bierbrouwerij - Morgen Officiële Opening!
De volgende dag kwamen de dorstige klanten al snel. Mag ik een pijpje pils, vroeg de eerste. Jawel, zei de nieuwbakken bierbrouwster, en begon het gisttagsproces te beschrijven, terwijl ze met een spuitbusje wat bierlucht verspreidde. Morgen ga ik brouwen, zei ze tenslotte.
Daaraan moest ik denken bij de eerste aflevering van Pisa, een Vara-programma dat satirisch moet worden. Het wordt gemaakt door Henk Spaan en Harry Vermeegen.
Bijzonder benieuwd, of ze na de inleiding van maandagavond tijdens aflevering twee aan de slag zullen gaan. (Wordt vervolgd).
 
Gemma
 
Bij de rituele dans rond Pisa van Spaan en Vermeegen, hoorden enige bezweringsformules. De voornaamste was dat het duo van de Vara niet vergeleken wenste te worden met Van Kooten en De Bie van de Vpro. Want dat was heel wat anders. (Ach, u verdient uw boterham met schrijven, zei het meisje op de bank aan het water. Tsja, zei ik, maar je moet het natuurlijk ook weer niet vergelijken met Dostojewski. Hiltermann dan, wilde ze weten? En zo slaagde deze veroveringstocht ook weer).
Van Kooten en De Bie waren zondagavond in actie in hun tot nu toe beste uitzending van dit seizoen. Ze hadden zich weer ontdaan van de toch wat knellende vorm waarvoor in eerste instantie gekozen was. Gemma Shackleton, de Nederlandse Bibeb, interviewde toen de heren, als rode draad langs de satirische nummers. Helemaal lekker liep het niet met die vraaggesprekken, omdat de stap van gesprek naar illustratief filmpje te dikwijls te groot was. Bovendien kunnen Van Kooten en De Bie met z'n tweeën al praten, méér dan met een derde, Gemma dus, erbij.
Het was bijna een verademing om te zien hoe die te knellende omhelzing nu weer was losgelaten. Gemma Shackleton trad nog wel twee keer kort aan, in gesprekjes waarin ze gemist kon worden, maar toch ook weer zo dat ze de volgende keer niet meer gemist wordt.
Van Kooten en De Bie - hoe moeilijk krijg je dat nog uit je mond - namen zondagavond de Nederlandse televisie-scholing onder schot. Een mooi, weliswaar open, doel.
(Terzijde: zondagavond belandde ik geheel per ongeluk in de viscursus van Teleac. Daar legde een visser uit hoe hij een beest op de kant haalde, een verlostang pakte en vervolgs den haak uit de bek opereerde om het beest weer aan de woeste wateren te kunnen toevertrouwen. Daarna ving hij een vis die bijzonder smakelijk was, zodat hij dezelfde verlostang pakte, helaas verkeerd om, en het gevangen dier de kop insloeg. Het is maar goed dat wij hier niet willen weten hoe lekker een Duitse herder smaakt. En om dezelfde reden worden tekkels meestal aan de lijn gehouden.)
Van Kooten en De Bie haalden de televisie-universiteit ongenadig onderuit. Je kunt via de televisie alles leren wat je weet, behalve hoeveel één en één is. En mocht die cursus ooit komen dan is Gerard Cox de twee.
De aanvallen van Van Kooten en De Bie worden gesteund door de meest fantastische types die Van Kooten neerzet. Natuurlijk als Cor van der Laak, met z'n eigen piratenstation. Als de heer Temauw, die van het traag spreken een imponerende kunst heeft gemaakt, een behoudend meneertje dat vanwege de slapeloosheid van mevrouw de SLAT-relatle (Sleeplng Apart Together) wel aankan. En tenslotte dat meest geile mannetje van Nederland. Iedere krimi-maker moet van zo'n valserik kwijlen. De aanrander van alle vrouwen, tot je een echte aanrander tegenkomt.
En geen moment kwam het op om Van Kooten en De Bie te willen vergelijken met, bijvoorbeeld, Spaan en Vermeegen.
 
Nat
 
In het laatste nummer van het weekblad Vrij Nederland haakt Nico Scheepmaker aan, bij de doorlopende discussie over het peil van het Nederlandse televisie-amusement. In het Vara-radioprogramma ZI werd daar twee weken geleden landurig en terecht heel droevig over gedaan. Tot het uitschot in deze categorie werden vooral programma's als Babbelonië en MIES gerekend.
Ten onrechte, vindt Scheepmaker. Want het is dom om Babbelkots en MIES één pot nat te vinden, alleen nog wat natter dan de andere. Er valt niets te vergelijken, vindt hij. Iedereen doet op z'n eigen manier z'n best en Fred Oster is in de omgang een beminnelijk mens. Trouwens, betoogt Scheepmaker, wat kan er mis zijn met programma's die zo druk bekeken worden. Nee, het is allemaal maar modieuze kritiek uit een bepaalde hoek: ZI, Vrije Geluiden, Vrij Nederland, de Volkskrant en Trouw.
Bovendien krijgt Scheepmaker bij Babbelonië last van "reminiscenties", zeg maar herinneringen, aan "Hou je aan je woord". Een televisieprogramma uit de jaren zestig. Daarin treden (onder meer) Godfried Bomans, Harry Mulisch, Victor - en wat denkt gij ervan? - van Vriesland, Hella Haasse en Ankie Peljpers (Ankie Peijpers?) aan voor een woordenspel.
Nu kan ik me nog wel een paar afleveringen van "Hou je aan je woord" herinneren. Maar ik heb er geen last van, zoals Scheepmaker, dat ik bij Willem Duys moet denken aan Harry Mulisch, bij Jos Brink aan Godfried Bomans en bij geen gezicht aan Ankie Peijpers. Laat staan dat Pim Jacobs reminiscenties oproept aan Karel Jonckheere.
Ik kan me ook niet herinneren dat "Hou je aan je woord" gebaseerd was op de VIP-inteelt bij de AVRO. En ik kan me helemaal niet herinneren dat de vertoningen van toen ook gedragen werden door behaagzieke flauwekul, glibberige dubbelzinnigheden en anticreatieve grapjes.
"Er zijn waarachtig geestdodender, stommere spelletjes op de televisie dan Babbelonië, aldus Scheepmaker, en wie geen kwaliteitsverschil ziet, minacht zijn publiek.
Tsja, kwaliteitsverschil. Hou je aan je woord, Babbelonië en vooral minachting van het publiek - dat zijn in dit geval wel de steekwoorden.
 

 
Terug naar Bibliografie