Op zicht

Ondertitel:Het verstand van links
Soort:Recensie
Onderwerp:Van Kooten & De Bie 4
Auteur:Leo Derksen
Medium:De Telegraaf
Datum:20-01-1982
Pagina:2
Bron:Delpher link

De VPRO, zo fluistert men wel eens, is de omroep van de linkse intellectueel. Wat een linkse intellectueel precies is, weet ik niet, maar de Grote van Dale onthult, dat "intellectueel" betekent: "Op het verstand betrekking hebbende", zodat de toevoeging "linkse" vermoedelijk wil suggeren, dat ook linkse mensen soms verstand kunnen hebben.
Nu kijken naar zo'n avondje VPRO gemiddeld slechts 1 miljoen mensen en naar een avondje TROS gemiddeld zo'n 2,5 miljoen. Zijn er nu zo weinig intellectuelen en is de rest zo dom of zijn verstandige mensen juist door hun gezonde verstand niet links? Het is een raadseltje dat we misschien kunnen oplossen door zo'n avondje VPRO eens op de voet te volgen.
Dat gemiddelde van 1 miljoen is trouwens nog misleidend ook. Zodra de heren Van Kooten en De Bie op het VPRO-scherm verschijnen, stijgt de kijkdichtheid meteen tot zo'n 2 miljoen (het dubbele aantal dus) en daaruit kun je dan afleiden, dat naar al die andere VPRO-programma's veel minder dan 1 miljoen mensen zitten te gluren. Naar dat programma "Building of the bomb" keken bijvoorbeeld slechts 350.000 belangstellenden en dat is meteen alweer heel wat minder.
Zondagavond waren Van Kooten en De Bie weer present en dat betekende dus ongetwijfeld een forse stijging van het kijkersaantal. Terecht, vind ik. Over humor kun je natuurlijk niet redetwisten en bovendien is de humor van Van Kooten en De Bie zo scherp geslepen, om het dan zo maar eens te noemen, dat je er alleen maar hartstochtelijk van kunt houden of er minstens even hartstochtelijk van moet overgeven.
 
Indrukwekkend
 
Gelukkig - voor mij althans - behoor ik tot de eerste groep, zodat ik mij met beide heren uitstekend heb vermaakt. Dat is dus mooi meegenomen. Vooral Van Kooten is een mannetjesmaker, wiens veelzijdigheid gerust indrukwekkend genoemd mag worden, maar als dit linkse humor is, ben ik vermoedelijk een linkse rakker. Een mens weet toch maar nooit welke onvermoede krachten er in hem wonen. Nog even wachten en ik zit te zingen op de Paasheuvel.
Maar goed: het voederen van de linkse intellectueel moest toen nog beginnen en dat gebeurde dan ongetwijfeld na Van Kooten en De Bie. In de reeks "Tijdsverschijnselen"' werd gesproken over "Slopen of herstellen" en het aardige van de VPRO is, dat deze omroep dit soort discussies meteen grondig aanpakt. Je neemt een zaal vol lieden die het hartgrondig oneens zijn, sleept enkele deskundigen voor de camera en laat Ad 's- Gravesande als spreekstalmeester optreden en je hebt meteen een bonte kermis vol geleuter.
Zulke programma's kunnen van mij nooit lang genoeg duren, want geen enkel gebeuren illustreert zo duidelijk de hardnekkigheid van het onderlinge misverstand als deze praatprogramma's. Iedereen mag wat zeggen, maar niemand is bereid zo'n standpunt ook maar één moment serieus te nemen, zodat er al spoedig een amusant gekakel ontstaat, dat slechts één ding bewijst: wederzijds begrip is slechts iets waarover je kunt dromen.
Het ging in dit geval om de vraag of je, speciaal in Amsterdam, nu moet slopen en nieuwbouw plegen of de bestaande woningen gewoon moet "opknappen". En u raadt het al: sommigen waren voor nieuwbouw, anderen gaven de voorkeur aan herstellen en na veertig minuten bekvechten was dat nog precies zo. Maar niemand kwam op de gedachte eens de vraag te stellen of de krakers niet medeschuldig zijn aan de werkloosheid in de bouw, omdat een nieuwgebouwde woning dikwijls al gekraakt is, voor de eigenaar de sleutel in het slot heeft kunnen steken. Op die manier vergaat je de lust om nog één cent in bouwprojecten te stoppen. Maar wellicht zijn linkse intellectuelen nu ook weer niet zó slim, dat zij de wet van oorzaak en gevolg zó voor de hand liggend in werking zien.
Trouwens: zaten er linkse intellectuelen in de zaal? Zo ja, dan vrees ik het ergste.
Maar goed: de koek was nog niet op, want na dit gekrakeel kwam VPRO's actualiteitenrubriek BGTV en ja hoor: daar kwamen de linkse intellectuelen opdraven. Lang gewacht, stil gezwegen, nooit gedacht, toch gekregen.
 
Feestneus
 
De linkse intellectueel, zo weet ik nu, draagt een feestneus. Er verscheen er tenminste een in beeld, die zich zo komisch had uitgedost, om herkenning te voorkomen. De man was lid van de welpenvereniging "Onkruit", welke vereniging bij een inbraak in het kantoor van het Provinciaal Militair Commando kennelijk staatsgeheimen had ontvreemd, welke papieren dit weekeinde werden tentoongesteld in Paradiso.
Op die manier leer je als volk nog eens wat. Zo zag ik een lijstje namen van mensen die volgens dat Militair Commando als "staatsgevaarlijk" nauwlettend in het oog dienden te worden gehouden. Ik zal u die namen maar niet noemen, maar tot mijn geruststelling ontbrak die van mij, zodat ik tenminste tevreden kon gaan slapen.
Intussen, evenwel, zat ik mij af te vragen, wat er in Rusland zou gebeuren, wanneer, bijvoorbeeld, een groep dissidenten in Moskou een dergelijke tentoonstelling zou inrichten. Vermoedelijk waren zij daar trouwens niet eens aan toe gekomen, omdat zij onmiddellijk na zo'n inbraak wel op transport naar Siberië zouden zijn gesteld.
In ons land, evenwel, heeft de democratie allang de gestalte van een bijna onaantastbare losbandigheid aangenomen, want zelfs de VPRO-camera's schoven die "staatsgeheimen" door het loket van de beeldbuis onze huiskamers binnen. Het voederen van de linkse intellectueel was in volle gang. Maar merkwaardig genoeg, was men bij diezelfde omroep hevig verontwaardigd, toen joodse jongeren uit de VPRO-studio geluidsbanden stalen van een reportage die die joodse jongeren, voorzichtig gezegd, niet zo aangenaam vonden.
Kennelijk houdt de ruimhartigheid bij deze omroep op, zodra de boemerang op eigen hoofd terugkeert.
BGTV maakt zich trouwens aan meer van dit soort zaken schuldig. Vorige week zagen we hoe, terwijl Ad Latjes aan een VPRO-medewerker zijn nieuwe kantoor liet zien, de wielen onder zijn auto vandaan werden gesloopt, omdat die medewerker nog f 600,- van Latjes te goed had. Dit was dus vermoedelijk ook een cursus voor linkse intellectuelen, maar het bleef gewoon diefstal.
Afgelopen zondag zagen we een soort nachtsluiper aan de gang. Hij stal een vuilniszak, die op de stoep stond van een rijke Nederlander met de bedoeling daarin te snuffelen naar allerlei privézaken. Joost van Steenis heet de man en het zou me niet verbazen als zijn naam ook op die geheime papieren voorkomt. Hij is ex-wiskundeleraar en ex-leider van de Rode Jeugd. Hij is dus volkomen ex en dus helemaal niets.
De man heeft een inlichtingendienst voor rijke mensen opgericht. Doelstelling: het vergaren van zoveel mogelijk gegevens van deze mensen, maar tot zulke dingen kom je natuurlijk, wanneer je zelfs als wiskundeleraar niet overeind hebt kunnen blijven.
Eveneens is hij de auteur van een boek: "De macht van het familiekapitaal", waarin 270 namen van rijke lieden voorkomen.
Zelf, zo bekende hij, heeft hij nog nooit winst gemaakt, zodat jaloezie ongetwijfeld de drijfveer is van zijn snoodheden: het wroeten in vuilniszakken. Was deze bezigheid oorspronkelijk voorbehouden aan de hongerige zwerver, thans zijn het de helden van de VPRO-televisie, die zich hiermee bezighouden. En ongetwijfeld was ook dit een cursus voor de linkse intellectueel, een sluwe schim in het duister, die vuilniszakken steelt.
Mogen wij uit dit alles nu afleiden, dat de VPRO wèrkelijk de omroep is voor de linkse intellectueel? Zo ja, dan weten wij thans ook wat linkse intellectuelen graag willen zien: hoe je wielen onder een auto vandaan haalt, geheime papieren tentoonstelt en vuilniszakken steelt. Het is genoteerd.
 

 
Terug naar Bibliografie